Diogelwch ar y mynydd

Y mae cyfansoddiad y tim yn glir yn y ffaith y dylem addysgu a chynghori i geisio osgoi damweiniau ar y mynydd.

Hyd yma yr ydym wedi cyhoeddi tri pamffled diogelwch ac yr ydym ar hyn o bryd yn gweithio ar y bedwaredd cyhoeddiad a fydd yn delio gyda thrawma ar y mynydd a'i sgil effeithiau

Byddwch yn ddiogel yn Eryri
  Yn Eryri ceir cerdded a dringo gyda'r gorau sydd i'w cael yn unman. Ond bob blwyddyn mae damweiniau y gellid eu hosgoi yn digwydd.

Mae timau achub un cael eu galw allan gan amlaf oherwydd bod pobl yn cael eu dal gan y tywyllwch neu niwl, neu'n eu brifo eu hunain.

Gwnewch yn siwr eich bod chi'n mwynhau'r mynyddoedd drwy gadw at y cynghorion diogelwch sylfaenol hyn.

BETH Y DYLECH EI WISGO
Byddwch yn barod am newidiadau yn y tywydd. Mewn tywydd braf yn yr haf gellwch gychwyn mewn dillad ysgafan, ond dylech fynd ? dillad cynnes sy'n dal dwr gyda chi oherwydd erbyn I chi gyrraedd y copaon fe all fod yn oer, yn wlyb ac yn wyntog.

Yn y gaeaf y peth gorau yw gwisgo haenau o ddillad. Dylid gwisgo dillad thermol agosaf at y croen. Dros y rhain gwisgwch ddillad cnu (fleece) a haen sy'n dal dwr dros y cyfan.

Gwisgwch esgidiau cerdded da gyda gwadnau trwchus. Yn ogystal â'r dillad sydd amdanoch, dylech gario dillad wrth gefn, het a menig.

OFFER

* Dylech gario map a chwmpawd a gwybod sut i'w defnyddio.

* Dylech gario tors a batri wrth gefn.

* Gall pib neu ffôn symudol fod yn ddefnyddiol iawn I gael help mewn argyfwng.

* Yn y gaeaf mae esgidiau cryfion, bwyelli rhew, cramponau a thors yn angenrheidiol.

* Mae'r corf yn defnyddio mwy o egni i gadw'n gynnes yn y gaeaf, felly ewch â diodydd poeth a digon o fwyd sy'n cynnwys llawer o egni gyda chi.

Y TYWYDD A CHYNLLUNIO

Gall y tywydd newid yn gyflym iawn yn Eryri Yn aml mae'r tywydd ar y copaon yn fwy garw nag yn y dyffrynnoedd.

*Cynlluniwch eich taith yn ofalus gan gymryd cyflwr y tywydd a gallu pob aelod o'ch grwp i ystyriaeth.

*Peidiwch â bod yn or - hyderus - rhowch awr ar gyfer pob 4 km (2.5 milltir) ac ychwanegwch awr ar gyfer pob 500m (1,500 tr.) o ddringo, gydag amser ychwanegol i aros i orffwyso a bwyta.

*Cychwynnwch mewn digon o amser i fedru gorffen y daith mewn golau dydd. Mae tywyllwch Eryri yn dywyll iawn, iawn!


BETH Y DYLECH EI WNEUD MEWN ARGYFWNG

* Os ydych yn cael eich dal yn ôl (er enghraifft, trwy fynd i lawr i'r dyffryn anghywir), rhoddwch wybod i'ch canolfan neu i'r heddlu cyn gynted â phosibl fel na fydd y tîm achub mynydd yn cael ei alw allan yn ddiangen.

* Os oes raid i chi roi help i rywun sydd wedi brifo gwnewch yn siwr eich bod chi'n ddiogel. Rhowch gymorth cyntaf os oes angen; sicrhewch fod y claf yn gallu anadlu'n ddirwystr; rhwymwch unrhyw anafiadau i atal colli gwaed; cadwch y claf yn gynnes, mewn cysgod ac yn ddiogel rhag unrhyw anaf pellach.

* Ceisiwch help. Ffoniwch 999 a gofyn am Adran Achub Mynydd Heddlu Gogledd Cymru. Rhowch gymaint o fanylion â phosibl, yn cynnwys cyfeirnod grid os ydych yn gwybod beth ydyw, Os ydych yn defnyddio ffôn symudol peidiwch â'i switsio i ffwrdd ond ceisiwch arbed batris.

* Os daw cymoth gyda hofrennydd, cofiwch sicrhau popeth rhydd (dillad, sachau teithio, etc.). Peidiwch â mynd at yr hofrennydd oni bai bod y criw yn dweud wrthych am wneud hynny.

RHESTR WIRIO DIOGELWCH
*Gwisgwch ddillad addas:
  - Haenau cynnes gyda haen allanol sy'n dal dwr
  - Esgidiau cadarn da gyda gwadnau trwchus
  - Het, menig a dillad cynnes wrth gefn
* Sach teithio i gario bwyd, diod cynnes, tors, map a chwmpawd
* Defnyddiwch ragolygon y tywydd (0891 500449)
* Gadewch fanylion yn nodi lle rydych yn bwriadu mynd a phryd y disgwyliwch
  gyrraedd yn ôl
* Dylech wybod lle rydych bob amser a gwybod sut i roi cyfeirnod grid
* Dylech wybod beth i'w wneud mewn argyfwng
* Cofiwch gadw gyda'ch gilydd
 
YN Y GAEAF
* Gwisgwch esgidiau addas ar gyfer y gaeaf
* Mae dillad cynnes ychwanegol yn hanfodol
* Gwnewch yn siwr fod gennych ddigon o amser a golau dydd
* Ewch â bwyd ychwanegol gyda chi
* Dylech gario bwyell rew a chramponau a gwybod sut i'w defnyddio
* Cofiwch fynd â thors gyda chi


ACHUB AR Y MYNYDDOEDD
Bob blwyddyn mae tua 250 o ddamweiniau yn Eryri. Pan mae damweiniau'n digwydd meant yn golygu llawer o waith anodd a pheryglus iawn i'r timau Achub Mynydd - gwaith y meant yn ei wneud yn gwbl wirfoddol. Maent yn ymateb i argyfyngau gwirioneddol yn mhob tywydd ddydd a nos.

Caiff Achub Mynedd ei ariannu bron yn gyfan gwbl drwy roddion gwirfoddol. Gallai eich cyfraniad chi achub bywyd rhywun.

 

Yr Wyddfa: Y Lladdwr Cudd
Mae yna lawer o ardaloedd peryglus ar Yr Wyddfa, ond y tri canlynol yw y Mannau duon am ddamweiniau yn y gaeaf. Pan mae eira yn gorwedd ar y mynydd, mae'r llethrau hyn yn arbennig o beryglus i'r amrhofiadol. Gall cwymp syml arwain i lithraid trychinebus o rai cannoedd o fedrau.

Mae caib rhew a chramponau yn offer angenrheidiol wrth groesi'r llethrau hyn.

1. Llwbyr Watkin:
Mae y rhan uchaf Llwybr Watkin yn arbennig o serth ac yn croesi llethr sgri rhydd o'r pinacl sy'n dynodi dechrau'r. Pan fydd eira a rhew yn cuddio'r llwybr gall fod yn hynod beryglus.

2. Llwybr Llanberis:
Mae Llwybr Llanberis a thrac Rheilffordd Yr Wyddfa yn croesi Clogwyn Coch. Mae arwyddion ar y rheilffordd yn rhybuddio cerddwyr dibrofiad ac heb offer, i osgoi y lleoiad hwn yn y gaeaf.

3. Llwybr y Mwynwyr a'r PyG:
Ymuna Llwybr y Mwynwyr a'r PyG uwchlaw Glaslyn gan ddilyn llwybr igam-ogam i Fwlch Glas. Mae'r llethr yma yn serth iawn ac yn aml fe geir cornis mawr o amgylch ymyl y cwm. Mae carreg hirfain fawr yn dynodi y ffordd i lawr o Fwlch Glas.

'Os ydych yn mentro i ffau'r Ddraig-gwisgwch arfwisg'

Mae'n bwysig nad ydych yn anwybyddu y tywydd ar Yr Wyddfa. Mae'n aml yn gynnes a heulog yn y meysydd parcio, ond gall fod yn Arctig ar y copa. Gall dillad ac offer priodol, ynghy d ?'r wybodaeth a'r medrau i'w defnyddio'n effeithiol, beri'r gwahaniaeth rhwng bywyd a marwolaeth.

Dillad: y dull gorau o baratoi i fynydda yw gwisgo nifer o haenau o ddillad.

* Haen 1: Yr haen waelodol thermal, sy'n cadw'r corf yn gynnes ac yn cludo'r chwys o'r croen.

* Haen 2: Yr haen ganol, fel arfer o ddefnydd gwlanog.

* Haen 3: Yr haen allanol, sy'n ddiddos rhag y gwynt a'r glaw.

Yn ychwanegol i'r dillad a wisgwch dylech gludo digon o ddillad sb?r, capiau a menyg.

Mae dillad cynnes a digon o fwyd yn anhepgor. Yn y gaeaf mae'r corf yn defnyddio mwy o ynni i gadw'n gynnes, felly, bwytewch fwyd sy'n llawn ynni.

Mae esgidiau trwm, ceibiau rhew, chramponau a lamp yn anhepgor wrth fynydda yn y gaeaf; gellir eu llogi yn lleol. RHAID WRTH WYBODAETH AC YMARFER PRIODOL PAN YN DEFNYDDIO YR EITEMAU HYN.

Mewn argyfwng deialwch 999 a gofynnwch am Heddlu Gogledd Cymru a Thim Achub Mynydd. Petaech yn defnyddio ffôn symudol yna cadwch ymlaen ond arbedwch y batri.

Am ragolygon tywydd ffoniwch 0891 500449